Fort Knox aslında ABD’nin Kentucky eyaletinde bulunan askeri bir kompleksin adı. Bu askeri yerleşkenin oluşumu çok eskilere Amerikan İç Savaşı dönemine kadar uzanıyor. Yerleşkenin bulunduğu alan savaş sırasında hem Birlik hem de Konfederasyon güçleri arasında sürekli el değiştirdi. Savaş sona erdiğinde federal hükümet bu bölgeyi kritik öneminden ötürü askeri bir tesis olarak kullanma kararı aldı. O günden bu yana okullar, havaalanı, askeri kamplar, eğitim sahaları vs. gibi bir çok yapı bu komplekse dahil oldu. Günümüzde 7700 kişilik nüfusa sahip bir tesis olarak hala faaliyet göstermekte ve önemini korumaktadır. Günümüzde yerleşkede bulunan en önemli kurumlardan biri orduya asker alımından sorumlu olan Askere Alma Komutanlığıdır.
Fort Knox Külçe Deposu
Kentucky eyaletinde bulunan askeri karakolun en önemli yapısı kesinlikle altın külçe deposudur. Bu yapı zamanla o kadar ikonikleşti ki tek başına Fort Knox olarak anılmaya başlandı. ABD Hazine Bakanlığı tarafından idare edilen yapı, mevcut olarak 4580 tonluk bir altın rezervi saklıyor. Bu miktar neredeyse bin tane yetişkin filin ağırlığına eşit. Tahminlere göre Fort Knox, federal hükümetin sahip olduğu toplam altın miktarının yarısını içinde barındırıyor. Yani sakladığı altınların toplam değeri yaklaşık olarak 344 milyar dolar! Bu inanılmaz değerli yapının güvenliği ise ABD Darphane Polisi adlı birimin sorumluluğunda.
Yapı adından da anlaşılacağı üzere kale şeklinde tasarlanmış ve brütalist bir mimariye sahip. Ayrıca o kadar sıkı bir korumaya sahip ki, yapının çok az fotoğrafı bulunuyor. Üzerine kurulduğu arsayı dikenli teller çevreliyor. Telleri aşmayı başarsanız bile içeriyi gözetleyen onlarca koruma ve polis bulunuyor. En sağlam koruma ise kalenin içinde. İçerideki tüm altını güvende tutan kasa, tam 53 santim kalınlığında çelikten yapıldı ve 18 ton ağırlığında. Kale o kadar güvenli ki İngilizcede “Fort Knox kadar sağlam” diye bir deyim bile var.
Fort Knox sadece altınlara değil, bir çok manevi öneme sahip eşyayı da güvenle saklıyor. Bunlar arasında; Orijinal ABD Anayasası, Bağımsızlık Bildirgesi, Gutenberg İncili gibi tarihi metinler de var. Kalenin inşa edilmesinin en önemli sebebi önceleri kıyı şehirlerinde bulunan altın deposunu ülkenin iç kesimlerinde saklamak. Zira kıyı şehirleri, dışarıdan gelecek potansiyel işgaller için açık hedef olurdu. Altına verdiğimiz değer yüzyıllar öncesine dayanıyor ve onu koruma içgüdümüz ise en az onun kadar eski.
Fort Knox Efsanesi
Günümüzde finansal sistemler o kadar dijitalleşti ki artık uluslararası altın transferlerinde altınlar fiziksel olarak kullanılmıyor. Bunun işleyiş mantığını ve antik kökenlerini önceki bir yazımda anlatmıştım. Modern ekonomide türev piyasaların gelişmesiyle altına dayalı varlıklar fiziksel altınlardan çok daha fazla miktarda kullanılır hale geldi. Lakin tüm bu gelişmelere rağmen hala altın deyince aklımızda ikonik külçe görseli beliriyor. İşte tam bu yüzden sahip olduğumuz altının güvenli bir yerlerde uyuduğundan emin olmak istiyoruz. Hem de onu hiç görmeyecek ve dokunmayacak olsak bile. Bunun sebebi altına karşı geliştirdiğimiz servete dayalı bağ olabilir.
İşin içinde ABD olunca tabi ki de komplo teorileri sık sık gündeme geliyor. Yapının gizemli ve üst düzey koruma altında olması onu şüphelerin odağı haline getirmiş. Yıllar içinde Fort Knox hakkında, içinde altın olmadığı sadece devletin böyle söyleyerek insanları kandırdığına dair bir inanç doğdu. Güvenlik sebebiyle kasanın içine hiç kimsenin alınmaması bu inancı doğuran başlıca etken diyebiliriz. Bu iddia zamanla çok ciddi hale geldi ve bir çok insanın aklına şüphe yerleştirmeyi başardı. Buna benzer iddialar ve şüpheler sonucunda, toplamda 3 kez kasa kamuoyuna açıldı. 1974 yılında onlarca milletvekili ve gazeteci kasanın içinde bulunan binlerce tonluk altını canlı yayında inceledi. Sonuç olarak komplo teorilerinin dayanaksız olduğuna çoğunlukla hemfikiriz.
Modern Finansal Sistemler
Lakin hayali bir senaryo üzerine düşünerek neler olabileceğini tahmin etmek ister misiniz? Diyelim ki ABD hükümeti kasada bulunan tüm altını boşaltmış olsun. Burada milyarlarca dolarlık değere sahip altından bahsediyoruz. Devlet dışında herkes orada altın olduğunu sanıyor diyelim. Sizce altın ve altına dayalı varlıklara ait piyasalarda bir değişim olur muydu? Mesela elinizde bir altın sertifikası var, bu size belirli bir miktar altının size ait olduğunu garanti ediyor. Elinizdeki kağıdın değeri fiziksel altının değerine bağlı olurdu, buraya kadar sorun yok. Lakin sahip olduğunuz altının karşılığını istediğinizde hiç bir şey alamazdınız çünkü sözü edilen altın aslında yok! Ama elinizdeki kağıdı piyasada sattığınızda rahatlıkla alıcı bulabiliyorsunuz. Bu basit örnek modern finansal sistemin nereye geldiğini anlamanıza yardımcı olacaktır. Ve belki de gerçekten Fort Knox ve Merkez Bankası kasalarında sandığımız kadar altın yoktur. Belki, hiç bir zaman da olmamıştır, ne dersiniz?
