Şarkılarıyla ödül kazanan bir sanatçı mı başarılıdır yoksa sahneye çıkarak enflasyonu yükselten bir sanatçı mı? Pop yıldızı Beyonce bu yıl yapacağı dünya turnesine mayıs ayında İsveç konseri ile başladı. Bu, 7 yılın ardından ilk dünya turnesi olduğu için bir çok insanın konsere ilgi göstermesi ile başken Stockholm’e yoğun bir ziyaret yaşandı. Bu yüzden bazı İsveçli ekonomistler* ülkenin aylık enflasyonu beklenenden yüksek çıktığı için Beyonce’yi suçladı.
İsveç şuan bütün Avrupa ülkeleri gibi yüksek enflasyon sorunuyla baş etmeye çalışıyor. Yılın başlarında %12’ye kadar yükselen enflasyon mayıs ayında %9.7’ye geriledi. Tartışma burada başlıyor çünkü mayıs ayında bu oranın biraz daha düşük çıkması bekleniyordu. Beklenenden daha yüksek olmasının sebebi; ev, konaklama, restoran vs. gibi ürünlere olan talebin artması olarak gösterildi. Çeşitli ülkelerden gelen on binlerce turist konser alanından 70 kilometreye kadar olan tüm otel odalarını doldurdu ve kaldıkları süre boyunca çeşitli harcamalar yaptı. Bu yüksek talep de buralardaki fiyatları yükseltti tabi bu da enflasyondaki beklenmeyen etkiye sebep oldu.
Enflasyonla mücadele etmek için ürün ve hizmetlere olan talep azaltılmaya çalışılır. Bunu da merkez bankaları faiz oranı gibi aletler kullanarak ayarlar. Eğer talep canlıysa enflasyon sürekli yükselme eğilimine girebilir zaten şuan Avrupa’nın yapmaya çalıştığı şey talebi azaltmak. Enflasyon hesaplanırken oluşturulan mal sepetinde hizmet ürünleri önemli bir yer kapladığı için (enerji ve gıda fiyatları ayrı tutulursa) bir konsere gösterilen yoğun ilgi gerçekten de enflasyonda geçici bir yükselme yaratabilir. Ama yüksek enflasyonun tek sebebi olamaz.
Beyonce burada günah keçisi olmamalı. Bu tarz yüksek etkileşim sağlayan olayların aslında turizmin gelişmesi ve yerel işletmelerin kazançlarının artması açısından oldukça faydalı olduğunu kabul etmeliyiz. Kaldı ki biz de kazancımızın büyük kısmını yaz aylarında yaşanan turizm faaliyetlerine borçluyuz. Buna benzer örneklerin bir güzel yanı da aslında çok karmaşık olan ekonomi gibi konuları daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor. Ne de olsa konu ekonomi olduğunda değişkenler oldukça fazla ve hepsi birbirine kuvvetli bir şekilde bağlı.
*BBC/ Michael Grahn (Danske Bank)
